علمی - پژوهشی
نظریۀ شناخت در علوم عقلی اسلامی

حسین واله

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1390

چکیده
  فیلسوفان، متکلمان، منطقیان و اصولیان مسلمان شناخت را باور صادق جزمی ثابت تعریف کرد‌ه‌اند، ظنون را ملحق به جهل دانسته و قلمرو شناخت یقینی را حقایق ضروری و شناخت غیر یقینی را حقایق امکانی بحساب آورده‌اند. بر اساس تعاریف و اصول موضوعۀ آنان، می‌توان بدست آورد که معیار شناخت این است که باور از منشأ مناسب پدید آمده باشد. بر همین اساس، ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
بررسی نمود اگزیستانسیالیسم در شعر خلیل حاوی

حسین ناظری؛ کلثوم صدیقی

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1390

چکیده
  این مقاله قصد دارد تا نمود اگزیستانسیالیسم را در اشعار خلیل حاوی مورد بررسی قرار دهد. سروده‌های خلیل حاوی به روشنی، بازگو کنندۀ حال پریشان او و ترسیم‌گر ژرفای نومیدی در نگاهش نسبت به سرانجام انسانِ آواره در هستی است؛ سروده‌هایی که به زیباترین شکل ممکن، تصویرگرِ رنج جانکاه اگزیستیالیستی است که خویش را در حلّ معمّای هستی ناتوان یافته ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
تحلیلی بر «درآمد » پدیدار شناسی روح

علی مرادخانی

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1390

چکیده
  مقالۀ حاضر قصد دارد با تحلیل نخستین بند از «درآمد» کتاب «پدیدار شناسی روح» از منظر شناخت‌شناسی، معضل فلسفۀ جدید را در حوزۀ شناخت، که همانا شکاکیت و گسست بین امر مطلق از یک سو و حوزۀ شناخت از دیگر سو است، حل و فصل کند. تبیین مسأله استوار بر دو استعاره و تلقی از شناخت است؛ شناخت در مقام ابزار و شناخت در مقام واسطه/ رسانه، که اصالت روش را ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
نظریۀ حکیم سبزواری دربارۀ نسبت وجود رابط و محمولی (مستقل)

غلامحسین عمادزاده

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1390

چکیده
  از مباحثی که میدان نزاع فلسفی را برای شارحان و مفسران حکمت متعالیه فراهم آورده و به تعارض آرای آنها انجامیده است، تبیین اختلاف و تفاوت بین وجود رابط و محمولی است. اگرچه این اختلاف نظرها، از عقلانیت فلسفی بسیاری از این شارحان حکایت می‌کند و افق خردورزی این متفکران را آشکار می‌نماید، ولی همچنین بستری را برای کشف نگرش آنها به عناصر محوری ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
ناسازگاری در فلسفۀ نقادی کانت

مهدی طاهریان

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1390

چکیده
  در فلسفۀ نقادی کانت ناسازگاری‌هایی وجود دارد که در این مقاله مورد بررسی قرار می‌گیرد. به نظر می‌رسد که ریشۀ اصلی این ناسازگاری‌ها، نوعی ناسازگاری ساختاری و منطقی در این فلسفه وجود دارد مبنی بر اینکه کانت از طرفی فقط به شهود حسی معتقد است و از طرف دیگر به امر استعلائی یا پیشینی عقیده دارد. امر استعلایی نیز به‌طور غیر مستقیم، بازگشت ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
جایگاه ابن‌سینا در اندیشۀ مارسیلیو فیچینو در باب انبیای الهی

معصومه سلیمانی

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1390

چکیده
  مقالۀ حاضر جایگاه انبیای الهی در افکار فیچینو (1433- 1499 م) و تأثیر ابن‌سینا بر اندیشۀ وی را بررسی می‌کند. ضرورت وجود نبی در جامعه و همچنین قانون الهی، عقول و معجزه، از موضوعات دیگری است که در مقالۀ حاضر مدنظر قرار خواهد گرفت. مارسیلیو فیچینو در دیدگاه خود دربارۀ انبیاء الهی و ابزار صدق دعوی نبوت- معجزه- و قانون الهی، به دو بخش الهیات و ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
فلسفه به مثابۀ‌ خلق مفاهیم

علی زارعی (پیمان)

دوره 4، شماره 1 ، شهریور 1390

چکیده
  ژیل دلوز و فلیکس گتاری در آخرین کتاب مشترک‌شان «فلسفه چیست؟»، فلسفه را خلق مفاهیم در گسترۀ درون‌بودی یا درون‌ماندگاری می‌دانند. به گفتۀ تئودور آدورنو، فلسفه بهتر است مسائل بزرگ و کلان را رها سازد. اما ترک مسائل بزرگ و مخالفت با نظام‌سازی به معنای پایان فلسفه نیست و فیلسوفانِ جدید شیوه‌ها و الگوهای جدیدی از اندیشیدن را عرضه کرده‌اند. ...  بیشتر