علمی - پژوهشی
تبیین و مقایسۀ کلام تفضیلی نزد ابن عربی و دیونیسیوس مجعول

مریم السادات نوابی قمصری

دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1391

چکیده
  کلام تفضیلی حکایت از عال یترین مرتبۀ معرفت انسان نسبت به خداوند دارد، که معرفتی ورای معرفت عقلی است. آنجا که سکوت گویاترین کلام در توصیف آن است. در مسیحیت، دیونیسیوس مجعول، و در عالم اسلام، ابن عربی از جمله اندیشمندان بزرگی هستند که از ظلمت الهی و سکوت در برابر آن سخن گفت هاند. در این مقاله سعی شده با بررسی نظریات این دو متفکر بزرگ در ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
مفهوم معناکاوی در اندیشۀ ژولیا کریستوا

آزیتا فیروزی؛ مجید اکبری

دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1391

چکیده
  نظریۀ نقادانه کریستوا تحت اصطلاح معناکاوی یا تحلیل معنایی را می توان تلفیقی از دو حوزة نشانه شناسی و روانکاوی تفسیر کرد. این نظریه که چارچوب عمده نقدها و دیگر آرای او بویژه در مورد سوژة سخنگو را شکل م یدهد، از حوز ههای گوناگون دانش از جمله نشان هشناسی و روانکاوی وام می گیرد، اما با وارد ساختن اصلاحاتی بر هر یک از آنها حاصل شده است. همچنین ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
شوپنهاور؛ بدبینی و سرشت ایجابی شر

احمد علی اکبر مسگری؛ محسن اکبری

دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1391

چکیده
  خوشبینی و بدبینی نظری پیآمد تعیین نسبت وجودی و اخلاقی خیر و شرِ جهان بر حسب دیدگاهی خاص و ارائه ادلهای پسینی یا پیشینی در توجیه آن است. هرچند شوپنهاور بنا به دیدگاه پیشینیاش بر وجود شر و نفی هر گونه تلقی وجودی خیر اصرار ورزیده و از اینرو یک بدبین است، اما خوبی و خیر را ابژهای خاص با تلاش معین اراده، و بدی و شر را به عدم چنین مناسبتی « مناسبت ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
جایگاه مفاهیم دوسوسوری - لکانی در نظریۀ لاکلاو و موف در باب گفتمان

جهانگیر جهانگیری؛ علی بندر ریگی زاده

دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1391

چکیده
  ارنستو لاکلاو و شانتال موف در نظریهشان در باب گفتمان، بر جزئی بودن ثبات معنا تأکید کردهاند. آنان را از دوسوسور اخذ نموده، و به مشخص نمودن وجه تمایز خود « ارزش » در این راستا، اصل زبانشناختی از نظریۀ روان کاوی لکان، و « نقطۀ کاپیتون » از کار او میپردازند. آنان همچنین، با وام گرفتن مفهوم در ترمینولوژی خاص خودشان، درصدد پای فشردن بر این ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
زمان بندی محاورات افلاطون و جایگاه زمانی رسالۀ کراتیلوس

امیدرضا جانباز

دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1391

چکیده
  فعالیت فلسفی افلاطون که در قالب نامه و محاوره به دست ما رسیده است، دس تکم پنجاه سال به طول انجامید. بدیهی است جریان تفکر انسانی با تغییر شرایط حیاتی همواره متحول م یشود و اگر قرار باشد حاصل این تحول در نمایشی پنجاه ساله نظاره شود، نباید تغییر رویکردها و تفاوت نگرش ها از نگاه محقق مخفی بماند. زمان بندی آثار افلاطون و تعیین تعلق هر یک از ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
مفهوم جنگ در فلسفۀ هنر نیچه

عبدالحسن پیروز؛ رضا سلیمان حشمت

دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1391

چکیده
  جنگ به مثابه پدیده ای ناشی از ارادة معطوف به چیرگی، بر اصل محوری تفکر نیچه یعنی ارادة معطوف به قدرت استوار است. انحاء چیرگی، ناظر به وجود انواع جنگ در حوز ههای گوناگون زندگی است. در حوزة هنر، ارادة معطوف به چیرگی به دو مرتبه تقسیم م یشود: 1) مرتبۀ خلق اثر، که ناظر به چیرگی بر شیئ به عنوان ماده اثر و تحمیل کمال بر آن است 2) مرتبۀ کارکرد فرهنگیِ ...  بیشتر

علمی - پژوهشی
صورت در معرفت شناسی توماس آکویینی

آزیتا اشرف جهانی

دوره 5، شماره 2 ، اسفند 1391

چکیده
  از نظر توماس آکویینی معرفت با واسطه صور تهای ذهنی پدید م یآید. عامل ایجاد معرفت، مشابهت میان صورت ذهنی و صورت شیئ خارجی است و این مشابهت نیز نشان دهنده وحدت صوری میان قوای ادراکی و اشیاء خارجی است. علاوه بر این، صور تهای ذهنی مضمون معرفت را نیز تعیین م یکنند. اما برای شناخت یک فرد جزیی تنها یک صورت مفهومی کافی نیست. از نظر توماس برای ادراک ...  بیشتر