امکان معرفت به حقیقت اشیاء از دیدگاه ابن‌سینا

محمدجعفر حیدری

دوره 14، شماره 2 ، بهمن 1400، ، صفحه 75-92

چکیده
  : یکی از مسائل بسیار اساسی در فلسفۀ ابن‌سینا امکان شناخت حقیقت موجودات ازطریقِ تعریف ماهوی به حدّ تام است. تعریف در نظام حکمت سینوی مبتنی بر پذیرش ذاتیات و انطباق معلوم بالذات با معلوم بالعرض است و مسئلۀ انطباق نیز از فروعات علم حصولی است. ابن‌سینا در برخی عبارت‌های خود وقوف به حقایق اشیا را خارج از قدرت بشر دانسته و تعریف به حد را ...  بیشتر

بدبینی در فلسفۀ افلاطون

ایمان شفیع بیک

دوره 8، شماره 1 ، شهریور 1394، ، صفحه 157-186

چکیده
  افلاطون در برخی از آثار خود، از دو بُعد معرفت‌شناختی و جهان‌شناختی، دیدگاهی بدبینانه دارد. از جنبۀ معرفت‌شناختی، افلاطون پس از آن‌که در رساله‌های آغازین خود، دیالکتیک سقراطی و در کراتولوس، هرگونه روش متکی بر زبان و واژگان را در معرفت‌بخشی ناکارآمد یافت، در فایدون به این دیدگاه فراگیرتر رسید که آدمی در این جهان به سبب موانع گوناگون ...  بیشتر

جهل سقراطی؛ معنای حقیقی یا مجازی؟

ایمان شفیع‌بیک

دوره 7، شماره 1 ، شهریور 1393

چکیده
  در رساله‌های آغازینِ افلاطون، موسوم به رساله‌های سقراطی، سقراط بارها می‌گوید: «نمی‌دانم». آیا او درحالی‌که چنین می‌گوید، می‌داند یا نمی‌داند؟ هر یک از دو پاسخِ این پرسش، از روزگار باستان، در میانِ معاشرانِ سقراط، تا امروز، در میانِ خوانندگانِ نوشته‌های افلاطون، طرفدارانی داشته ‌است. بسیاری از سقراط‌پژوهانِ معاصر به گزینه ...  بیشتر

شبان‌کارگی مسیحی؛ انکار یا آفرینش سوژه؟

عارف دانیالی

دوره 6، شماره 1 ، شهریور 1392

چکیده
  در این مقاله سعی شده است مفهوم شبان‌کارگی و رابطۀ آن با انکار یا آفرینشِ سوژه تشریح گردد. فوکو همچون نیچه با تقلیل اخلاق شبانی به خواستِ قدرت و اعمال سلطه، غایت چنین اخلاقی را انکار سوژه و نیستانگاری می‌داند که در شکل نفیِ زندگی و کین‌توزی به هرآنچه نیرومند و سرشار است، به نمایش نهاده می‌شود. شبان، سوژۀ مسیحی را به اُبژۀ معرفتی تبدیل ...  بیشتر