نقدی بر نظریه کارکردگرایی ذهن بر اساس تعریف کارکرد و مساله تحقق چندگانه

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه دانشگاه اصفهان

چکیده

نظریه اینهمانی نوعی، حالات ذهنی را با حالات مغزی اینهمان می‌داند. در مقابل نظریه کارکردگرایی ذهن حالات ذهنی را بر اساس کارکردهای مربوط به آن حالات در ساختار عصبی موجودات زنده تعریف می‌کند. نظریه اینهمانی نوعی، از زوایای مختلفی در ادبیات فلسفی مورد نقد قرار گرفته که یکی از مهمترینِ این نقدها ناظر به مسئله تحقق چندگانه است. مسئله تحقق چندگانه بیان می‌دارد که حالات مغزیِ متفاوت علیرغم تنوع در آرایشِ مادی می‌توانند محقق کنندۀ حالات ذهنی یکسانی باشند؛ این بدین معنا است که موجودات گوناگون، علی‌رغم تفاوت فاحش در ساختار مغزی می‌توانند دارای حالات ذهنی یکسانی باشند. انتقاد اصلی کارکردگرایان به نظریه اینهمانی نوعی آن است که این نظریه، بر خلاف نظریۀ کارکردگرایی، تبیین قانع کننده‌ای از مسئله تحقق چندگانه ارائه نمی‌دهد. مدعای کلیدی این مقاله آن است که نظریه کارکردگرایی نیز با اشکال و اتهام مشابهی روبرو است. برای بیان این مطلب ابتدا نسخه‌ای جدید از مسئلۀ تحقق چندگانه را تشریح کرده و سپس استدلال خواهیم کرد که نظریه کارکردگرایی، تبیین قانع کننده‌ای از مسئلۀ مذکور ارائه نمیدهد. در انتها نتیجه خواهیم گرفت که، بر خلاف نظر فلاسفۀ کارکردگرا، نظریۀ کارکردگرایی از حیث تبیین پدیدۀ تحقق چندگانه مزیتی نسبت به نظریۀ رقیب آن یعنی نظریۀ اینهمانی ندارد و لذا از این حیث دلیل موجهی برای ترجیح نظریه کارکردگرایی نسبت به نظریۀ اینهمانی وجود ندارد.    

کلیدواژه‌ها


  1. Block, N., ‘Troubles with functionalism’, in Block (1980a), 1978.
  2. Block, N., Readings in the Philosophy of Psychology, Vol. 1 Cambridge, MA: Harvard University Press, 1980a.
  3. Block, N., ‘What is functionalism?’, in Block (1980a), 1980b.
  4. Block, N., ‘Inverted earth’, in Philosophical Perspectives, 4, ed. J. Tomberlin, Northridge: Ridgeview Publishing Company, 1990.
  5. Block, N., “Anti-reductionism slaps back”: Mind, causation, world’, Philosophical Perspectives, 11, pp. 107–33, 1997.
  6. Brusca, R. C. and Brusca, G. J. Invertebrates 2nd Eds, Sinauer, Associates, Sunderland, Mass, 2003.
  7. Guttenplan, S., A Companion to the Philosophy of Mind Cambridge, MA: Blackwell, 1995.
  8. -Jackson, F., ‘What Mary didn’t know’, Journal of Philosophy, 83, pp. 291–5, 1986.
  9. Kim, J., ‘Physicalism and the multiple realizability of mental states’, in Block (1980a), 1972.
  10. Lewis, D., ‘Mad pain and Martian pain’, in Block (1980a), 1980.
  11. Lycan, W.G., ‘Functionalism’, in Guttenplan ,1995.
  12. Nasrin, M., 'Multiple Realizability: Also a Difficulty for Functionalism', Journal of Consciousness Studies, Vol. 7: pp. 25-34, 2000.
  13. Putnam, H., ‘Minds and machines’, in Putnam (1975b), 1960.
  14. Putnam, H., ‘The nature of mental states’, in Block (1980a), 1967.
  15. Putnam, H., ‘Philosophy and our mental life’, in Block (1980a), 1975a.
  16. Putnam, H., Mind, Language and Reality: Philosophical Papers. Vol. 2, London: Cambridge University Press, 1975b.