نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ادبیات فارسی/دانشگاه بهشتی
2 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهیدبهشتی.تهران.ایران
چکیده
یکی از راهکارهایی که فلاسفه برای توجیه پدیدآمدنِ کثرت از وحدت ارائه دادهاند درنظرگرفتنِ سلسلهمراتبی برای موجودات بوده است. سنایی غزنوی ازجمله اندیشمندانی است که به سلسلهمراتبی برای موجودات قائل بوده و در این بحث تحتتأثیر نوافلاطونیان بوده است. اما سنایی از حکمت دینی نیز تأثیر پذیرفته است. همین امر موجب شده که نظر او در عین تأثّر از اندیشمندان نوافلاطونیِ مسلمان، متفاوت از آنان باشد. آنچه بیش از هر چیز نمایانگر اختلاف سنایی با فیلسوفان نوافلاطونی است، تأکید وی بر ارادۀ الهی و وابستگی عقل کلی و نفس کلی به امر است. سنایی، ضمن درنظرگرفتن نقشی برای واسطهها در آفرینش، تأکید دارد که آنها وجهی از امر الهی هستند و آنچه واقعاً علت پدیدآمدنِ موجودات است قدرت الهی است و خداوند مستقیماً موجودات را خلق کرده است. سنایی بیشتر قصد تنزیه خداوند را دارد و عقل و نفس کلی را هم برای همین موضوع به کار میبرد اما آنچه از نظر او واقعاً وجود دارد نه عقل و نفس بلکه خداوند است.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
The Theory of the Hierarchy of Beings in Sana’i’s Thought
نویسندگان [English]
- seyyed ali hashemian bojnord 1
- ahmad khatami 2
1 Phd student in persian language and literature/beheshti university
2 department of persian literature.shahid beheshti university.tehran.iran
چکیده [English]
One of the solutions that philosophers have presented to justify the emergence of plurality from unity has been to consider a hierarchy of beings. Sana'i Ghaznavi is among the thinkers who believed in a hierarchy for beings and was influenced by the Neoplatonists in this discussion. But Sana'i is also influenced by religious wisdom. This has caused his opinion differ from Muslim Neoplatonic thinkers. His emphasis on the divine will and the dependence of the general intellect and the general soul on the matter is, more than anything else, what shows his difference from the Neoplatonic philosophers. While considering a role for mediators in creation, Sana'i emphasizes that they are a facet of the divine order and what is really the cause of creation of beings is divine power and God directly created beings. Sana'i is more intent on praising God and uses the general intellect and soul for this purpose. However, what really exists in his opinion is not the intellect and the soul, but God.
کلیدواژهها [English]
- Sana'i
- Hadiqah al-Haqiqah
- Hierarchy
- Intellect
- Soul