نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 پژوهشگر پسا دکتری دانشگاه تربیت مدرس
2 استاد گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس
چکیده
در این مقاله سعی بر این است که به سازمان فکری ابنسینا در اخلاق پرداخته و نشان داده شود که نظام اخلاق ابنسینا در قالبی کاملاً نوافلاطونی بروز پیدا میکند. علاوهبراین، به استفادۀ او از بسیاری از مفاهیم نوافلاطونی نیز در درون این سازمان فکری پرداخته خواهد شد. برای نشاندادن سازمانِ نوافلاطونیِ فکر ابنسینا در اخلاق، در مهمترین قدم تلاش بر این است نشان داده شود که اخلاق ابنسینا در تمام ابعاد آن، از جایی که ابنسینا بحث اخلاق را آغاز میکند تا آنجا که صحبت از غایت نهایی انسان از عمل اخلاقی میکند، دارای مراتب است که مهمترین خصیصۀ متافیزیکی سازمان فکر نوافلاطونی است. در قدم بعد، به مفاهیمی میپردازیم که او از اندیشۀ نوافلاطونیان استفاده کرده و در سازمان فکری خود پذیرفته و به کار گرفته است. مفاهیمی چون لحاظ مراتبی سهگانه برای اخلاق شامل اخلاق عامیانه، عالمانه و عاقلانه یا درنظرگرفتنِ عمل اخلاقی انسان بهعنوانِ تکمیلکنندۀ خلقت خداوند یا درنظرگرفتنِ مفهوم تشبه به مبادی عالیه یا خداوند بهعنوانِ غایت اخلاق از جملۀ این مفاهیماند. علاوه بر لحاظ مراتب، وجود بسیاری از این دست مفاهیم نوافلاطونی در شکلدهی به این سازمان فکری نقش داشته است.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Research on the Neoplatonic System of Avicenna’s Thought on Ethics
نویسندگان [English]
- mohammadhani jafarian 1
- mohammad saeedimehr 2
1 Tarbiat Modares University, Philosophy, Post-Doc
2 A philosophy professor at Tarbiat Modares University
چکیده [English]
This paper deals with Avicenna’s intellectual system in ethics and shows that his ethical system emerges in a totally Neoplatonic structure. Moreover, I show that he uses many Neoplatonic concepts inside this intellectual system. In the most important stage, to disclose the Neoplatonic system of Avicenna’s thought in ethics, I show that his ethics have levels as the most important property of a Neoplatonic system of thought in all its dimensions, from the point where he starts the discussion of ethics to where he discusses the ultimate aim of the ethical act. The presence of levels in Avicenna’s work is so important that one cannot have a correct understanding of his ethics without attention to them. In his thought, levels are examined in three stages according to Neoplatonic patterns: sensible, imaginable, and intelligible level. That means, all the aspects of Avicenna’s ethics like linguistics, metaphysics, epistemology, anthropology, theories, and moral duties, should be examined on three levels: the sensible, imaginable and, intelligible. In the next step, I attend to the concepts he uses from Neoplatonic thought and has employed them in his intellectual system. Besides the levels, many of these kinds of Neoplatonic concepts have been involved in forming this intellectual system.
کلیدواژهها [English]
- Avicenna
- ethics
- intellectual system
- Neoplatonism
- levels