نوع مقاله : علمی - پژوهشی
نویسندگان
گروه فلسفه، دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
در جستار پیش رو، نخست طرحی کلی فراهم میآوریم از جدال میان واقعگرایی و ناواقعگرایی در فلسفۀ علم. در همین بستر، به معرفی واقعگرایی ساختاری به روایت جان وُرال (John Worrall)، بهمثابه دیدگاهی بینابینی در این جدال، میپردازیم. بیان سادۀ دیدگاه ورال چنین است: شناخت علمی ما تنها ناظر به ساختار جهان است. اما جیمز لیدیمن (James Ladyman) از این فراتر رفته و از دیدگاهی به نام واقعگراییِ ساختاریِ وجودی دفاع میکند و بر آن میشود که اساساً جهان، یعنی همان موضوع شناخت علمی ما، چیزی جز ساختار نیست. پس از مقدمه، در سه بخش (2، 3، و 4)، بهترتیب به معرفی دقیقتر واقعگراییِ ساختاریِ وجودی، مرور و بازسازیِ برخی انگیزهها و استدلالها به سود آن، و نیز تفکیک روایتهای مهم آن میپردازیم. فیلسوفِ مشهورِ علم، باس وَن فراسِن (Bas van Fraassen)، پس از فراهمآوردنِ خوانش و صورتبندی خود از واقعگراییِ ساختاریِ وجودی، ادعا میکند که این دیدگاه در باطن ناسازگار است. ما در دو بخشِ پسین (5 و 6)، با بازخوانی نقد ون فراسن، این ادعا را به چالش خواهیم کشید. نهتنها استدلالِ انتقادیِ وی خدشهبردار به نظر میرسد، بلکه خواهیم دید که خوانش سادۀ ون فراسن از واقعگرایی ساختاری وجودی شاید بتواند هوادارانِ این دیدگاه را که بارها به ابهام و کلیگویی متهم شدهاند به کار آید. هرچند به یک کاستی جدی در صورتبندی ون فراسن برخواهیم خورد، اما در آخرین بخش (7)، پیش از پایان سخن، اجمالاً نشان میدهیم که شاید فیلسوف دیگری -شَمیک داسگوپتا (Shamik Dasgupta)- خوانش کمابیش مشابهی را به سرانجام رسانده باشد.
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
Ontological Structural Realism and van Fraassen’s Criticism
نویسندگان [English]
- Mahmood Vahidnia
- Ahmad Ali Akbar Mesgari
Department of Philosophy, Faculty of Letters and Human Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]
In this paper, we first provide an overview of the debate between realism and antirealism in the philosophy of science; then, we introduce John Worrall’s structural realism as a middle position in this debate. Structural realism is, roughly speaking, the view that our scientific knowledge only concerns the structure of the world. However, James Ladyman goes beyond this by defending a thesis called ontic structural realism (OSR) and arguing that the world itself is nothing but structure. In the three sections after the introduction (2, 3, and 4), we define OSR more precisely, study some of the motivations and arguments in its favor, and distinguish its main versions. Nevertheless, after providing his own formulation of OSR, Bas van Fraassen, the prominent philosopher of science, claims that this view is inherently paradoxical. We argue that his argument for this claim is not conclusive. To do this, we introduce, reconstruct, and then take issue with van Fraassen’s criticism in the next two sections (5 and 6). Not only are the assumptions of his criticism disputable, but we will see that van Fraassen’s simple formulation of OSR may be useful to proponents of this view, who are often accused of ambiguity and imprecision. Although we note a serious shortcoming in van Fraassen’s formulation, in the last section (7) before the conclusion, we will briefly show that perhaps another philosopher - Shamik Dasgupta- has successfully provided a more or less similar formulation of structuralism, without such a shortcoming.
کلیدواژهها [English]
- ontic structural realism
- relational structure
- individual object
- concrete entity
- algebraic generalism