بررسي نقش كردارهاي تقسيم‌گر در شكل‌گيري سوژه منقاد در عصر مدرن از نظر فوكو

اصغر واعظی, عاطفه صاحب قدم

چکیده


فوكو بر اين باور است كه انسان غربي در عصر مدرن تبديل به سوژه منقاد شده ‌است. وي براي يافتن سازوكارهاي شكل‌گيري اين سوژه منقاد به سراغ سه شيوه ابژه‌سازي مي‌رود. بر طبق تحليل فوكو، انسان‌ها از طريق سه شيوه ابژه‌سازي، تبديل به سوژه منقاد مي‌شوند. آنچه ما در اين مقاله به آن مي‌پردازيم، تنها دومين شيوه ابژه‌سازي انسان است كه مربوط به كردارهاي تقسيم‌گر مي‌شود. ما قصد داريم نقش اين كردارها را در چگونگي شكل‌گيري سوژه منقاد بررسي نماييم. در اين راستا پس از مقدمه‌اي كوتاه، در بخش اول مقاله، منظور فوكو از كردارهاي تقسيم‌گر توضيح داده مي‌شود و سپس در بخش‌هاي دوم و سوم، دو نمونه از مثال‌هاي فوكو از كردارهاي تقسيم‌گر و نقش آنها در چگونگي شكل‌گيري سوژه منقاد به تفصيل تشريح مي‌گردد. كردارهاي تقسيم‌گر مجنون/ عاقل در بخش دوم با تمركز بر نهاد تيمارستان و كردارهاي تقسيم‌گر بزهكار/ بهنجار در بخش سوم با تمركز بر نهاد زندان بيان مي‌شود.


واژگان کلیدی


كردارهاي تقسيم‌گر، سوژه منقاد، مجنون، بزهكار، تكنيك، قدرت/دانش

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


اسمارت، بري، ميشل فوكو، حسن چاوشيان و ليلا جوافشاني، تهران: نشر اختران، 1385.

خالقي دامغاني، احمد، قدرت، زبان، زندگي روزمره در گفتمان فلسفي-سياسي معاصر، تهران: نشر گام نو، چاپ دوم، 1385.

دريفوس، هيوبرت و رابينو، پل، ميشل فوكو:فراسوي ساختگرايي و هرمنيوتيك، حسين بشيريه، تهران: نشر ني، چاپ ششم، 1387 .

دكارت، رنه، تأملات در فلسفه اولي، احمد احمدي، تهران: انتشارات سمت، چاپ پنجم، 1385.

سايمونز، جان، فوكو و امر سياسي، كاوه حسين‌زاده راد، تهران: انتشارات رخ‌داد نو، 1390.

شرت، ايون، فلسفه علوم اجتماعي قاره‌اي: هرمنوتيك، تبارشناسي و نظريه انتقادي از يونان باستان تا قرن بيست و يكم، هادي جليلي، تهران: نشر ني، چاپ دوم، 1390.

صادقی، فاطمه، زنان، قدرت و مقاومت در ایران پس از انقلاب، لندن: نقش زنان و قوانین در جوامع مسلمان، 2011.

ضيمران، محمد، ميشل فوكو:دانش و قدرت، تهران: نشر هرمس، چاپ ششم، 1390.

عليا، مسعود، كشف ديگري همراه با لويناس، تهران: نشر ني، 1388.

فوكو، ميشل، مقاله سوژه و قدرت، مندرج در كتاب «تئاتر فلسفه: گزيده‌اي از درس‌گفتارها، كوتاه‌نوشت‌ها، گفت‌و‌گوها و...»، نيكو سرخوش، افشين جهانديده، تهران: نشر ني، چاپ دوم، 1390.

فوكو،ميشل، مراقبت و تنبيه: تولد زندان، نيكو سرخوش و افشين جهانديده،تهران: نشر ني، چاپ هشتم، 1388الف.

فوكو، ميشل، مقاله حبس بزرگ، مندرج در كتاب «كوگيتو و تاريخ جنون»، ميشل فوكو و ژاك دريدا، فاطمه ولياني، تهران: انتشارات هرمس، 1388ب.

فوكو،ميشل، تاريخ جنون در دوران كلاسيك، فاطمه ولياني، تهران: انتشارات هرمس، 1388ج.

گيلاسيان، روزبه، فلسفه در خيابان: عبور از فوكو و بودريار، تهران: انتشارات روزبهان، چاپ دوم، 1390.

موري، ميگوئل، مقاله درباره سبك فلسفي ميشل فوكو: درآمدي به نقد بهنجار(طبع سليم و عقل صحيح)، افشين خاكباز، مندرج در كتاب «نيچه، فرويد، ماركس»، ميشل فوكو، تهران: انتشارات هرمس، چاپ سوم، 1388.

ميلر، پيتر، سوژه، استيلا و قدرت در نگاه هوركهايمر، ماركوزه، هابرماس و فوكو، نيكو سرخوش و افشين جهانديده، تهران: نشر ني، چاپ دوم، 1384.

هيندس، باري، گفتارهاي قدرت از هابز تا فوكو، مصطفي يونسي، تهران: نشر و پژوهش شيرازه، 1380.

Foucault, Michel, Madness and Civilization (A History of Insanity in the Age Of Reason), Translated from the French by Richard Howard, New York: Vintage Books, 1965.

Foucault, Michel, Discipline & Punish: The Birth of the Prison, Translated from the French by Alan Sheridan, New York: Vintage Books, 1977.

Foucault, Michel, Truth and Power: Power/Knowledge: Selected Interviews and Other Writing1972-1977, Edited by Colin Gordon, Translated by Colin Gordon and Others, New York: Pantheon Books, 1980.

Rainbow, Paul, the Foucault Reader, New York: Pantheon Books, 1984.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.