palette
پدیدارشناسی ادراک زیبایی‌شناختی از دیدگاه میکل دوفرن
فاطمه بنويدي

چکیده

ادراک زیبایی‌شناختی از جمله مباحث بحث‌‌‌برانگیز در حوزۀ زیبایی‌شناسی جدید است كه ميكل دوفرن از يك منظر خاص پديدارشناختی به بيان آن مبادرت ورزيده است. به باور وي، اثر هنري ساختاري را براي ابژۀ زيبايي‌شناختي فراهم مي‌كند که مهم‌ترين تمايز بین اين دو در ادراك است. در اين مقاله تلاش داريم اين تمايز را مشخص كرده و فرايند ادراك زيبايي‌شناختي را نشان دهيم. دوفرن سه مرحله برای ادراک زیبایی‌شناختی قائل شده است. مرحلۀ نخست حضور است که درک همان‌گونه که مرلوپونتی توصیف می‌کند، اتفاق می‌افتد؛ کلی، پیشاتأملی و در بدن ما. مرحلۀ دوم، بازنمود و خیال؛ متأثر از سارتر است. در این مرحله، ادراک تمایل دارد تا صور مفاهیم تازه پدید آمده از حضور درک شده را در اشخاص و رویدادهای قابل تمییز به صورت مادی مجسم سازد. مرحلۀ سوم، تأمل و احساس متأثر از کانت است. این تأمل می‌تواند همدلانه و تاحدی ابژکتیو باشد، که بیشتر مرتبط به حس است تا ادراک. در این فرایند است که ادراک زيبایی‌شناختی صورت مي‌گيرد. از نظر وي، تماشاگر اثر هنری در ادراک اثر هنری بايد این سه ساحت را همزمان درک کند. دوفرن در مرحلۀ پاياني ادراک، یعنی احساس، یگانگی سوژه و ابژه را نشان داده است. در اين جستار كوتاه، با روش توصيفي و تحليلي سعی داريم این مراحل را بررسي كنيم.

واژگان کلیدی
: پدیدارشناسی، ادراک زیبایی‌شناختی، حضور، خیال، تأمل، میکل دوفرن.

منابع و مآخذ مقاله

تیلور، کارمن. مرلوپونتی. ترجمه مسعود علیا. چاپ اول. تهران، نشر ققنوس1390.

اسپیگلبرگ، هربرت. جنبش پديدارشناسي درآمدی تاریخی. ترجمه مسعود عليا، تهران، نشر مينوي خرد 1391.

خاتمی، محمود. اشاره‌ای به زیبایی‌شناسی از منظر پدیدارشناسی، تهران، انتشارات فرهنگستان هنر 1383.

هيوم، ديويد. درباب معيار ذوق و تراژدی. ترجمه علی سلمانی. تهران: انتشارات فرهنگستان هنر 1385.

Berleant, A. The Aesthetic Field: A Phenomenology of Aesthetic Experience. Springfield, 1970.

Dewey, J. Art as Experience. New York, 1958.

Dufrenne, Mikel In The Presence of The Sensuous: Essay in Aesthetics. Ed, Mark S.Roberts and Dennis Gallagher. Humanities Press International,Inc, 1987.

______, In Encyclopedia of Phenomenology. Ed. Lester Embree 2009.

______, The Phenomenology of Aesthetic Experience. Trans. E. S. Casey. Evanston: Norhtwestern University Press, 1973.

______, "The Aesthetic Object and the Technical Object". Journal of Aesthetics and Art Criticism 23 (1):113-122, 1964.

Gadamer, Truth and Method. Second Revised Edition Translation revised by Joel Weinsheimer and Donald G. Marshall. Continuum New York, 2000.

MaMackon, Ian. Aesthetic Perdeption in Mikel Dufrenne Phenomenology of Aesthetic Experience A Phenomenological Critique. Nestleton Station, Canada1990.

Merleau-Ponty. Phenomenology of Perception.Trans by Colin Smith. New York: Humanities Press, 1962.

Michael,Mitias. Encyclopedia of Aesthetics. Editor, M. Kelly, v1, Oxford University Press, 1998.

Kant, Critique of Judgment, tran.J.R.Meredith, Oxford, 1986.

Bachelad G, The Poetics of Space, trans.M.Jolas, 1961.

Sartre,Jean-Paul, The Psychology of Imagination.Translated by Bernard Frechtman. New York:Washington Square Press, 1966.

Walton K Mimesis as Make- Believe, Cambridge,1991.

Ingarden, Roman, Literary Work Of Art, Trans by George G. Grabowicz. Evanston, Ill, Northwestern University Press, 1973.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.