palette
موضوع مابعدالطبیعه؛ ارسطو، ابن سینا و توماس آکوئینی
محمد ایلخانی

چکیده

فلسفه روایت عام و فراگیر دربارة وحدت و ثبات، و کثرت و تغییر در عالم و ذهن انسان است. ارسطو، ابن‌سینا و توماس آکوئینی به تبیین آن در موضوع مابعدالطبیعه پرداختند. اگرچه به نظر می‌رسد که هر سه متفکر موضوع مابعدالطبیعه را موجود بماهو موجود دانسته‌اند، اما معنا و سپهر موجود نزدشان متفاوت است. ارسطو در موضوع مابعدالطبیعه وحدت و ثبات را در سه حوزه دیده است؛ به عنوان حکمت در چهار علت طبیعی، به عنوان فلسفة اولی در موجود، که محمول نیست، و به عنوان الهیات در مبدأ و علت‌العلل. ابن سینا با دوری جستن از نظر ارسطو، وحدت و ثبات را در وجود مطلق دید و مبدأ و دیگر موجودات را از عوارض و اقسام وجود در نظر گرفت. نزد او وجود محمول، واحد، مطلق و مشترک معنوی است. توماس آکوئینی با بازگشت به ارسطو و دیگر یونانیان، و به عنوان یک متکلم مسیحی، وحدت و ثبات را در مبدأ یا خدا جستجو کرد. وجودشناسی او قائم به دو جوهر سرمدی و مخلوق است و به نوعی، جوهرشناسی ارسطو و افلاطونیان میانه را پی گرفته است. هر جوهر موجودی ذاتاً متمایز از دیگری است. وجود در این دو جوهر متشابه است و موجود بماهو موجود در جوهر مخلوق است. این دو متفکر با دو رأی متفاوت دربارة وحدت و ثبات، دو سرنوشت مختلف در هستی‌شناسی در غرب و عالم اسلامی رقم زدند.

واژگان کلیدی
: وحدت، ثبات، کثرت، تغییر، وجود، جوهر، حکمت، فلسفة اولی، الهیات، کلام.

منابع و مآخذ مقاله

ابن سینا، الشفاء، الالهیات، به تصحیح الأب قنواتی و سعید راید، قم، 1404.

ایلخانی، محمد، «وجود (esse) در قرون وسطای متقدم»، دوفصلنامه شناخت، پاییز و زمستان 1387، شماره 59، صص 7-26.

ـــــ ، «نظریة تشابه نزد آلبرتوس کبیر و توماس اکوئینی»، فلسفه، بهار 1386، شمارة 1، صص 38-5.

حکمت، نصراله5، متافیزیک ابن سینا، تهران، الهام، 1389.

فارابی، «فی اغراض الحکیم فی کل مقالة من الکتاب الموسوم بالحروف»، بعض رسائل الفارابی فی الفلسفة، نشر فردریخ دیترسی، جامعه فرانکفورت، 1999.

فارابی، «مقاصد متافیزیک ارسطو»، رسائل فلسفی فارابی، مترجم سعید رحیمیان، تهران 1387.

Aristotle, Aristotle’s Metaphysics, A revised text with introduction and commentary by W. D. Ross, 2 vol., Oxford, 1970.

______, Metaphysics, in Complete Works, Jonathan Barnes, Princeton University Press, Princeton, N.J. 1991.

______, La Méthaphysique, Trad., intr., notes et index par J. Tricot, Paris, 1986.

Avicenna, The Metaphysics of the Healing, tran. by Michael E. Marmura, Provo, Utah, 2005.

Avicenne, La Metaphysique du Shifa, intr., tra., et notes par George c. Anawati, 2 vol., Paris, 1978.

Jaeger, W.. Aristotle: Fundamentals of the History of his Development, Oxford: Oxford University Press, 1962.

Owens J., The Doctrine of Being in the Aristotelian Metaphysics, Toronto, 1978.

Thomas Aquinas, Quaestiones disputatae de veritate, roma, 1970.

______, Super De Trinitate, Corpus Thomisticus, Roma, 1959.

______, Scriptum super Sententiis, Parma, 1856.

______, Summa contra Gentiles, Taurino, 1961

______, Summa Theologiae, Roma, 1888,

______, In dudecim libros Metaphysicorum Aristotelis expositio, Turin-Rome, 1990.

______, Quaestiones disputatae De veritate, in Opera omnia, vol. 23, Rome, 1882.

______, Summa theologiae, Translated by Fathers of the English Dominican, Benziger Bros. edition, 1947.

______, Commentary on Aristotle’s Metaphysics, trans. By J. P. Rowan, Indiana, 1995.

______, De veritate (On Truth), trasl. by R. W. Mulligan, J. V. McGulynn and R. W. Scmidt, Indianapolis, Cambridge, 1995.

______, Quaestiones disputatae de malo, Nouvelle traduction pour Internet de Damien Saurel à partir de la traduction des moines de l'Abbaye de Fontgombault, mai 2005.

http://docteurangelique.free.fr

______, La somme contre les gentilles, Mise à disposition du site sur les œuvres complètes de Saint Thomas d'Aquin http://docteurangelique.free.fr, 2004

______, Scriptum super Sententiis, Traduction et notes par Raymond Berton, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, Edition numérique http://docteurangelique.free.fr

______, Questions quodlibetiques, Traduction par Jacques Ménard, 2006, Traduction revue et corrigée par Dominique Pillet, Deuxième édition numérique http://docteurangelique.free.fr, Les œuvres complètes de Saint Thomas d’Aquin, mars 2009.

______, Somme Theologique, bibliothèque de l’édition du Cerf, 1984 Suivie du Supplementum réalisé par frère Reginald et de la Bible de Jérusalem. Mise à disposition du site sur les œuvres complètes de Saint Thomas d'Aquin Edition numérique http://docteurangelique.free.fr, 2010.

______, De potentia Dei, Traduction de Raymond Berton, Édition numérique, http://bibliotheque.editionsducerf.fr/ Mise à disposition pour le site http://docteurangelique.free.fr,

______, Questions quodlibetiques, Traduction par Jacques Ménard, 2006, Traduction revue et corrigée par Dominique Pillet, Deuxième édition numérique http://docteurangelique.free.fr, Les œuvres complètes de Saint Thomas d’Aquin, mars 2009.

______, Super Boethium De Trinitate, Questions 1-4, translated by Rose E. Brennan, S.H.N. (Herder, 1946), Questions 5-6, translated by Armand Mauer, Toronto, 1953.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.