palette
شناخت فطري انسان در آيه فطرت

چکیده
در آيه 30 از سوره روم که به آيه «فطرت» معروف است به فطري بودن چيزي براي انسان اشاره شده است. اما از آنجا که درباره معناي مفردات و نيز ترکيب آيه اختلافات زيادي به وجود آمده، معناي کلي آيه و برداشت از آن متفاوت شده است. ادعاي اين نوشتار اين است که مي‌توان معنا و ترکيبي از آيه ارائه داد که هم سرراست و روشن باشد و هم نياز به دست برداشتن از ظاهر آيه و در تقدير گرفتن کلمه‌اي نباشد. مطابق اين ترکيب، اين آيه بر مطلب روشني که در آيات و روايات ديگر به صورت‌هاي متفاوت بيان شده، تأکيد مي‌کند. انسان‌ها وظيفه دارند که حق‌پرستانه، که همان فطرت الاهي و ثابت است که انسان‌ها به آن سرشته شده‌اند، به اين دين روي کنند و اگر چنين کنند حقانيت آن را درمي‌يابند. اين آيه، اگر اين گونه تركيب و معنا شود، دو تكليف مهم و اساسي انسان را، كه نجات و رستگاري او در گرو انجام آنهاست، بيان مي‌كند: يكي اينكه به اصل حقيقت گردن نهد؛ و دوم اينكه به اندازه توان خود براي شناخت مصاديق حق تلاش كند.
واژگان کلیدی
آيه فطرت- دين- انسان- اسلام- حق‌پرستي

منابع و مآخذ مقاله

قرآن مجيد.

ابن سینا، الشفاء (البرهان)، تحقیق ابراهیم المذکور و...، القاهره: وزارة التربیه و التعلیم، 1375 ق.

ابن‌اثير، النهايه، القاهره، دارالکتب المصري، بي‌تا.

ابن‌عربي، محي‌الدين، تفسير ابن‌عربي، بيروت: داراحياء التراث العربي، 1422.

آلوسي، سيد محمود، روح المعاني، بيروت: دارالکتب العلميه، 1415.

پترسون، مایکل و...، عقل و اعتقاد دینی، ترجمه احمد نراقی و...، تهران: طرح نو، 1387.

جلالين، تفسير الجلالين، بيروت: مؤسسة النور، للمطبوعات، 1416.

جوادي آملي، عبدالله، تفسير موضوعي قرآن کريم (ج 12) فطرت در قرآن، قم: اسراء، 1376.

خطيب، عبدالکريم، التفسير القرآني للقرآن، بي‌جا، بي‌تا.

الدرويش، محي‌الدين، اعراب القرآن و بيانه، سوريه: دارالارشاد، 1415.

دعاس، حميدان، قاسم، اعراب القرآن الکريم، دمشق: دارالمنير، 1425.

دکارت، رنه، تأملات در فلسفه اولی، ترجمه احمد احمدی، تهران: سمت، 1384.

راسل، برتراند، تاریخ فلسفه غرب، ترجمه نجف دریا بندری، تهران: کتاب پرواز، 1373.

زمخشري، الکشاف ...، بيروت: دارالمعرفه للطباعة و النشر، بي‌تا.

شبر، سيد عبدالله، تفسير القرآن الکريم، بيروت: دارالبلاغة للطباعة و النشر، 1412.

صدرالدین شیرازی، الحکمة المتعالیه، تهران: دار المعارف الاسلامیه، 1383.

طباطبايي،‌ سيد محمدحسين، الميزان في تفسير القرآن، بيروت: مؤسسه الاعلمي للمطبوعات، 1363.

طبرسي، جوامع الجامع، تهران: دانشگاه تهران و ...، 1377.

الطريحي، مجمع البحرين، بيروت: مکتبه الهلال، 1985.

طنطاوي، سيد محمد، التفسير الوسيط للقرآن الکريم، بي‌تا.

طوسي، محمد بن حسن، التبيان في تفسير القرآن، بيروت: داراحياء التراث العربي، بي‌تا.

فخررازي، مفاتيح الغيب، بيروت: داراحياء التراث العربي، 1420.

فرانکنا، ویلیام کی.، فلسفه اخلاق، ترجمه هادی صادقی، قم: طه، 1376.

قرشي، سيد علي اکبر، قاموس القرآن، تهران: دارالکتب الاسلاميه، 1352.

کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفه، ج1، ترجمه سید جلال‌الدین مجتبوی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1368.

کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفه، ج5، ترجمه امیر جلال‌الدین اعلم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1370.

کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفه، ج6، ترجمه اسماعیل سعادت و...، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1380.

کاشاني، محمد بن مرتضي، تفسير المعين، قم: کتابخانه مرعشي نجفي، 1410.

کاشاني، ملافتح‌الله، زبدة التفاسير، قم: بنياد معارف اسلامي، 1423.

لاهيجي، تفسير شريف لاهيجي، شرکت چاپ و انتشارات علمي، 1363

مجلسي، بحارالانوار، بيروت: داراحياء التراث العربي، 1403.

مصباح یزدی، محمدتقی، آموزش فلسفه، ج1، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، 1364.

مصباح یزدی، محمدتقی، فلسفه اخلاق، تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، 1388.

مصباح يزدي، معارف قرآن (خداشناسي)، قم: انتشارات در راه حق، 1365.

مطهري، مرتضي، عدل الاهي، تهران: صدرا، بي‌تا.

مطهري، مرتضي، مجموعه آثار (ج 3) فطرت، تهران: صدرا، 1375.

مظفر، محمد رضا، المنطق، ترجمه علی شیروانی، قم: دارالعلم، 1384.

مغنيه، محمدجواد، التفسير المبين، قم: بنياد بعثت، بي‌تا.

مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران: دارالکتب اسلاميه، 1374.

ميبدي، رشيدالدين، کشف الاسرار، تهران: اميرکبير، 1371.

نصیرالدین طوسی، اساس الاقتباس، تهران: دانشگاه تهران، 1356.

Raziel Abelson…, “History of Ethics”, in The Encyclopedia of Philosophy, Paul Edwards (ed.), V.3, New York, Macmillan Publishing co., 1972, p.81-117.

Kai Nielsen, “Problems of Ethics”, in The Encyclopedia of Philosophy, Paul Edwards (ed.), V.3, New York, Macmillan Publishing co., 1972, P. 117-134.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.