ادوارد جاناتان لو و امکان [پذيري] مابعدالطبيعه

موسي اكرمي

چکیده


پس از ستيز چندين دهه‌اي اثبت گرايي منطقي و فلسفۀ تحليلي با مابعدالطبيعه، اينک شاهد روي آوري شماري از فيلسوفان تحليلي به مابعدالطبيعه هستيم که نه تنها آن را ممکن، بلکه گريزناپذير مي‌دانند. ادروارد جاناتان لو در يک طرح گستردۀ آکادميک، در کتابي که يادآور فلسفۀ انتقادي کانت در رويارويي با مابعدالطبيعه است، کوشيده تا ضمن نشان دادن امکان‌پذيري و حتي گريزناپذيري مابعدالطبيعه، خود، مابعدالطبيعه‌اي ناکانتي و واقع‌گرا عرضه کند. او بر اين باور است که، در تمايزي روشن ميان مابعدالطبيعه و علوم تجربي، وظيفۀ مابعدالطبيعه نه بيان اينکه چه چيزي وجود دارد، بلکه بيان اين امر است که چه چيزي مي‌تواند وجود داشته باشد. او موضوع مابعدالطبيعه را «امکان‌ها» و موضوع علوم تجربي را «فعليت‌ها» مي‌داند. او به دفاع از مابعدالطبيعه چونان فعاليتي عقلي، با نقش محوري براي فلسفه‌ورزي و با تقدمي در برابر علوم تجربي مي-پردازد، به گونه‌اي که مابعدالطبيعه و امکان مابعدالطبيعي موضوعاتِ ويژۀ علوم، همواره بر هر گونه نظريه-پردازي علمي مقدمند. يافته‌هاي مابعدالطبيعه بنياد علوم تجربي، بيانگر امکان‌هاي وجود، و ياري‌رسان به تشخيص مقولات وجود و روابط ميان اين مقولات هستند. لو در طرح گستردۀ چندين سالۀ خود، با موفقيتي روزافزون، کوشيده است «امکان [پذيري] مابعدالطبيعه» را از «امکان [پذيري] مابعدالطبيعي» استنتاج کند، به عرضۀ دستگاه مابعدالطبيعي خاص خود، چونان يک رشتۀ خودآيين و گزيرناپذير، بپردازد، و با آن برخي از مسائل فلسفه را حل کند.

واژگان کلیدی


امکان، هستي شناسي، امکان [پذيري] مابعدالطبيعي، امکان [پذيري] مابعدالطبيعه، ضرورت مابعدالطبيعي.

تمام متن:

PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.